ประเทศไทยกำลังอยู่ในช่วงการปรับปรุงระบบสิทธิประโยชน์ทางภาษีเพื่อการลงทุน เพื่อให้สอดคล้องกับกรอบ “ภาษีขั้นต่ำโลก” (Global Minimum Tax: GMT) ขององค์การเพื่อความร่วมมือทางเศรษฐกิจและการพัฒนา (OECD) ซึ่งถือเป็นการเปลี่ยนแปลงสำคัญของนโยบายส่งเสริมการลงทุนของประเทศ โดยเฉพาะสำหรับบริษัทที่ได้รับการส่งเสริมการลงทุนจากสำนักงานคณะกรรมการส่งเสริมการลงทุน (BOI) ซึ่งเป็นหน่วยงานในสังกัดสำนักนายกรัฐมนตรี

• กฎ Global Minimum Tax หรือที่เรียกว่า Pillar Two กำหนดให้กลุ่มบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ที่มีรายได้รวมทั่วโลกตั้งแต่ 750 ล้านยูโรขึ้นไป ต้องเสียภาษีในอัตราขั้นต่ำ 15% โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อลดการย้ายกำไรข้ามประเทศ และลดการแข่งขันด้านการให้สิทธิยกเว้นภาษีระหว่างประเทศ

• ที่ผ่านมา BOI ของไทยมีบทบาทสำคัญในการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ โดยเฉพาะในภาคการผลิต ผ่านมาตรการส่งเสริมการลงทุนด้านภาษี โดย BOI ให้สิทธิยกเว้นภาษีเงินได้นิติบุคคลตั้งแต่ 3–8 ปี และอาจขยายได้สูงสุดถึง 13 ปี สำหรับกิจการเป้าหมายหรือกิจการที่มีการลงทุนด้านเทคโนโลยีและนวัตกรรมเพิ่มเติม ขึ้นอยู่กับประเภทกิจการ ระดับเทคโนโลยี และมูลค่าการลงทุน อุตสาหกรรมที่ได้รับประโยชน์อย่างต่อเนื่อง ได้แก่ อุตสาหกรรมยานยนต์ อิเล็กทรอนิกส์ ปิโตรเคมี และการผลิตขั้นสูง

• อย่างไรก็ตาม ภายใต้กฎ OECD Global Minimum Tax สิทธิประโยชน์ในรูปแบบ “Tax Holiday” อาจไม่สามารถสร้างประโยชน์ได้เต็มที่สำหรับกลุ่มบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ เนื่องจากหากบริษัทมีอัตราภาษีที่แท้จริงต่ำกว่า 15% ประเทศต้นทางของบริษัทแม่อาจเรียกเก็บ “Top-up Tax” เพิ่มเติมได้ ส่งผลให้หลายประเทศ รวมถึงประเทศไทย ต้องปรับแนวทางการส่งเสริมการลงทุนใหม่

• ประเทศไทยกำลังเตรียมบังคับใช้มาตรการภาษีขั้นต่ำโลก โดยกฎดังกล่าวจะใช้กับกลุ่มบริษัทข้ามชาติที่มีรายได้รวมทั่วโลกตั้งแต่ 750 ล้านยูโรขึ้นไป ขณะที่บริษัทที่มีรายได้ต่ำกว่าเกณฑ์ดังกล่าวจะไม่ได้รับผลกระทบโดยตรงจากกฎ OECD GMT

• ด้วยเหตุนี้ ไทยจึงยังคงให้ความสำคัญกับการรักษาความสามารถในการแข่งขันด้านการลงทุน โดยเฉพาะสำหรับบริษัทที่มียอดขายในตลาดโลกต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด มาตรการส่งเสริมรูปแบบใหม่ หรือ Corporate Tax Incentives (CTI) จึงมุ่งเน้นการสนับสนุนเชิงคุณภาพมากขึ้น เช่น การพัฒนาเทคโนโลยี การวิจัยและพัฒนา (R&D) การพัฒนาทักษะแรงงาน และการเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขัน มากกว่าการยกเว้นภาษีในระยะยาวเพียงอย่างเดียว

• สำหรับภาคการผลิต ไทยยังคงกำหนดให้เป็นหนึ่งในอุตสาหกรรมเป้าหมายสำคัญของประเทศ โดย BOI ยังคงให้สิทธิประโยชน์แก่กิจการในสาขาต่าง ๆ เช่น

  • ตสาหกรรมอิเล็กทรอนิกส์ขั้นสูง
  • ยานยนต์ไฟฟ้า (EV)
  • ระบบอัตโนมัติและหุ่นยนต์
  • เทคโนโลยีชีวภาพ
  • เครื่องมือแพทย์
  • อุตสาหกรรมสีเขียวและการผลิตอย่างยั่งยืน

• นอกจากนี้ BOI ยังมีแนวโน้มพิจารณามาตรการส่งเสริมรูปแบบใหม่ที่สอดคล้องกับหลักเกณฑ์ OECD มากขึ้น เช่น การใช้ Refundable Tax Credits หรือ Qualified Tax Credits แทนการยกเว้นภาษีแบบเดิม เพื่อให้ประเทศไทยยังสามารถรักษาความสามารถในการแข่งขันในการดึงดูดการลงทุนจากต่างประเทศ ภายใต้กรอบภาษีระหว่างประเทศรูปแบบใหม่ได้

• ในทางปฏิบัติ ผลกระทบของการเปลี่ยนแปลงดังกล่าวจะแตกต่างกันตามขนาดของบริษัท กล่าวคือ

  • กลุ่มบริษัทข้ามชาติขนาดใหญ่ที่อยู่ภายใต้เกณฑ์ OECD GMT อาจได้รับประโยชน์จากมาตรการ Tax Holiday ลดลง เนื่องจากอาจถูกเรียกเก็บ Top-up Tax เพิ่มเติม
  • ขณะที่บริษัทขนาดกลางและขนาดเล็ก รวมถึงบริษัทที่มียอดขายทั่วโลกต่ำกว่าเกณฑ์ที่กำหนด ยังคงสามารถใช้ประโยชน์จากมาตรการส่งเสริมการลงทุนของ BOI ได้ โดยได้รับผลกระทบโดยตรงค่อนข้างน้อย

ข้อดีและโอกาสจากการปรับระบบภาษีใหม่

• แม้การปรับใช้ OECD Global Minimum Tax อาจส่งผลให้สิทธิประโยชน์ทางภาษีแบบเดิมมีประสิทธิภาพลดลงสำหรับบางบริษัท แต่ในอีกด้านหนึ่ง การเปลี่ยนแปลงดังกล่าวอาจช่วยยกระดับคุณภาพการลงทุนของประเทศไทยในระยะยาว

• มาตรการส่งเสริมรูปแบบใหม่มีแนวโน้มสนับสนุนการลงทุนที่เน้นเทคโนโลยี นวัตกรรม การวิจัยและพัฒนา (R&D) และการพัฒนาทักษะแรงงานมากขึ้น ซึ่งอาจช่วยเพิ่มขีดความสามารถในการแข่งขันของอุตสาหกรรมไทย และส่งเสริมการเติบโตอย่างยั่งยืน

• นอกจากนี้ การปรับระบบภาษีให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากลยังอาจช่วยเสริมความเชื่อมั่นของนักลงทุนต่างชาติ เพิ่มความโปร่งใสของระบบภาษี และสนับสนุนเป้าหมายของประเทศไทยในการเข้าเป็นสมาชิก OECD ในอนาคต

• โดยรวมแล้ว การปรับเปลี่ยนนโยบายครั้งนี้สะท้อนให้เห็นถึงความพยายามของประเทศไทยในการรักษาสมดุลระหว่างการปฏิบัติตามมาตรฐานภาษีสากล กับการรักษาความสามารถในการแข่งขันด้านการลงทุนของประเทศ โดยเฉพาะในภาคการผลิต ซึ่งยังคงเป็นกลไกสำคัญของเศรษฐกิจไทย

• การปรับตัวดังกล่าวยังสอดคล้องกับเป้าหมายระยะยาวของรัฐบาลไทยในการผลักดันการเข้าเป็นสมาชิก OECD ในอนาคต ผ่านการยกระดับมาตรฐานด้านกฎหมาย เศรษฐกิจ และความโปร่งใส ให้สอดคล้องกับมาตรฐานสากล

เอกสารอ้างอง

1. OECD – Global Minimum Tax https://www.oecd.org/en/topics/global-minimum-tax

2. PwC Thailand – Corporate Tax Credits and Incentives https://taxsummaries.pwc.com/thailand/corporate/tax-credits-and-incentives

3. Thailand Aligns Investment Incentives with OECD Global Minimum Tax – 2026 Update https://mahanakornpartners.com/thailand-aligns-investment-incentives-with-oecd-global-minimum-tax-2026-update/

4. Reuters – Thailand to Implement Global Minimum Corporate Tax Rate https://www.reuters.com/markets/asia/thailand-implement-global-minimum-corporate-tax-rate-jan-1-2024-12-27/

5. Reuters – Thai Cabinet Approves Draft Law on Global Minimum Corporate Tax https://www.reuters.com/markets/asia/thailand-approves-draft-law-global-minimum-corporate-tax-sources-say-2024-12-11/

6. Nation Thailand – Anutin-led Panel to Fast-track Thailand’s OECD Bid by 2028 https://www.nationthailand.com/business/economy/40066407

7. BOI Reaffirms Continued Tax Incentives; Introduces New OECD-Aligned “Tax Credit” Scheme https://osos.boi.go.th/EN/news/2285/Unofficial-Translation-BOI-Reaffirms-Continued-Tax-Incenti/

8. Corporate income tax benefits. https://www.boi.go.th/index.php?language=en&page=procedures_cit_application&utm_source=chatgpt.com