ช่วงปลายเดือนมีนาคม สถานการณ์ยิ่งตอกย้ำภาพเดิมอย่างชัดเจน เมื่อเชียงใหม่ถูกจับตาในฐานะหนึ่งในเมืองที่มีมลพิษทางอากาศสูงที่สุดของโลก คำถามจึงย้อนกลับมาอีกครั้งแบบหลีกไม่พ้นว่า ต้นตอของฝุ่นมหาศาลเหล่านี้มาจากไหนกันแน่ วิกฤตฝุ่นของเชียงใหม่เกิดจากหลายปัจจัยที่ซ้อนทับกันอยู่ตลอด ทั้งฝุ่นจากกิจกรรมของคนในเมือง สภาพภูมิประเทศ และปัจจัยทางอากาศที่ทำให้ฝุ่นไม่ยอมกระจายออกไปง่ายๆ

ปัญหาคือ เมื่อเมืองที่มีฝุ่นสะสมอยู่แล้ว ต้องเผชิญกับสภาพธรรมชาติที่ไม่เอื้ออำนวย สถานการณ์ก็พร้อมปะทุทันที เชียงใหม่มีลักษณะภูมิประเทศคล้ายแอ่งกระทะ มีภูเขาล้อมรอบ เมื่อเกิดฝุ่นหรือควันขึ้นในพื้นที่ มลพิษจึงระบายออกได้ยากกว่าพื้นที่เปิด ยิ่งในช่วงฤดูแล้งที่ลมนิ่ง อากาศปิด และการระบายตัวของอากาศต่ำ

แต่ตัวแปรที่ทำให้สถานการณ์จาก “อากาศไม่ดี” กลายเป็น “วิกฤตสีแดง” จริงๆ คือไฟป่าและการเผาในที่โล่ง

[1] https://www.iqair.com/th/thailand/chiang-mai/chiang-mai   

[2] https://www.chiangmainews.co.th/disaster/3925309/

ข้อมูลจากเว็บไซต์ "IQAir" [1] รายงาน ค่าฝุ่นทั่วโลกในวันที่ 31 มี.ค.69 ค่าฝุ่นเชียงใหม่ ติดอันดับ 1 เมืองอากาศแย่ที่สุดในโลก และจุดความร้อน (Hotspot) [2] จาก GISTDA^* ประจำวันที่ 28 เมษายน 2569 (รอบเช้า) ไฟป่าเชียงใหม่สะสมอยู่ที่ 10,849 จุด สถิติยอดสะสมมากกว่าปี 2568 ข้อมูลจากดาวเทียม Suomi-NPP^**.

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

*GISTDA: The Geo-Informatics and Space Technology Development Agency

** Suomi-NPP Suomi National Polar-orbiting Partnership

（Fern)